fa مقایسه اثرات برنامه خودمدیریتی همتا محور و برنامه پرستار محور برخودمدیریتی بیماران مبتلا به اسکلروز متعدد تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;"> اسکلروز متعدد یک بیماری غیرقابل درمان است که نیازمند خودمدیریتی مناسب است. مطالعه حاضر با هدف مقایسه تأثیر برنامه خودمدیریتی همتا محور با برنامه پرستار محور بر خودمدیریتی بیماران مبتلا به اسکلروز متعدد طراحی گردید</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">مواد و روش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;"> در این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده، 81 بیمار مبتلا به اسکلروز متعدد عضو مرکز جامع درمان بیماری</span></span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">های خاص وابسته به دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در سال 1397 به صورت نمونه</span></span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. ابتدا فرم اطلاعات دموگرافیک و مقیاس خودمدیریتی برای همه تکمیل گردید. سپس، این بیماران به صورت تصادفی ساده به دو گروه همتا محور و پرستار محور تخصیص یافتند. جلسات برنامه خودمدیریتی توسط پرستاری مجرب برای 4 گروه پرستار محور و همچنین توسط فرد همتا برای 4 گروه همتا محور به مدت 6 جلسه حدوداً 5/1 ساعته، هر هفته یک جلسه، برگزار شد. بلافاصله پس از اتمام مداخله و دو ماه بعد از آن، مقیاس خودمدیریتی برای همه</span></span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">ی شرکت کنندگان تکمیل شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-size: 13pt;"><font face="B Zar"> قبل از مداخله تفاوت آماری معناداری از لحاظ میانگین نمره خودمدیریتی کل و ابعاد آن بین دو گروه وجود نداشت. آنالیز آماری نشان داد که نمره کل خودمدیریتی و ابعاد آن به طور معناداری در هر دو گروه در طول زمان افزایش یافته است (0/001</font><font face="Times New Roman, serif">>p</font></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">)، همچنین نتایج نشان داد که با گذشت زمان، در گروه خودمدیریتی پرستار محور نمرات خودمدیریتی کل </span></span><span style="font-size:13pt;"><span style="font-family:B Zar;">(0/001</span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">>p</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">) و ابعاد رفتارهای حفظ سلامتی </span></span><span style="font-size:13pt;"><span style="font-family:B Zar;">(0/001</span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">>p</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">)، تبعیت/ممانعت از درمان </span></span><span style="font-size:13pt;"><span style="font-family:B Zar;">(0/02</span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">>p</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">) به طور معناداری افزایش بیشتری از گروه خودمدیریتی همتا محور نشان دادند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;"> به‌کارگیری برنامه</span></span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;">های خودمدیریتی به شیوه پرستار محور جهت ارتقاء خودمدیریتی مبتلایان به اسکلروز متعدد توصیه می‌گردد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Aim:</strong> Multiple Sclerosis (MS) is an incurable disease that requires proper self-management. This study aimed to compare the effects of peer-led and nurse-led self-management programs on the self-management of patients with MS<span dir="RTL">. </span><br> <strong>Materials & Methods:</strong> This randomized clinical trial study was performed on 81 patients with MS, who were members of the comprehensive treatment center for special diseases affiliated to Birjand University of Medical Sciences in 2018, selected by convenience sampling. First, the participants completed the demographic characteristics form and the self-management scale, and then attended self-management programs held by an experienced nurse in four nurse-led groups and a peer in four peer-led groups. The intervention was carried out in the form of six sessions (1.5 hours) held once a week. Notably, the self-management scale was completed by all subjects immediately and two months after the intervention<span dir="RTL">. </span><br> <strong>Results:</strong> In this study, no significant difference was observed between the two groups in terms of the total mean score of self-management and its dimensions before the intervention (P>0.05). However, the total score of self-management and its dimensions significantly increased in the two groups over time (P<0.001). According to the results, there was a significantly higher increase in the total self-management score (P<0.001), as well as health maintenance behaviors (P<0.001) and following/avoiding the treatment (P=0.02) scores in the nurse-led groups, compared to the peer-led groups<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results of the study, using nurse-led self-management programs could improve self-management in patients with MS.</div> اسکلروز متعدد, برنامه خودمدیریتی پرستار محور, برنامه خودمدیریتی همتا محور, خود مدیریتی Multiple Sclerosis, Nurse-led Self-management Program, Peer- led Self-management Program, Self-management 58 71 http://sjnmp.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-287-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Azizi مریم عزیزی azizi.m@bums.ac.ir 10031947532846004069 10031947532846004069 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Bahare Zarei بهاره زارعی Baharezarei@bums.ac.ir 10031947532846004070 10031947532846004070 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Hossein Rahimi حسین رحیمی Hosseinrahimi92@yahoo.com 10031947532846004071 10031947532846004071 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Seyed Mohammad Mousavi Mirzaei سیدمحمد موسوی میرزایی mousavim903@bums.ac.ir 10031947532846004072 10031947532846004072 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Najmeh Javan نجمه جوان najmehjavan@bums.ac.ir 10031947532846004073 10031947532846004073 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Seyyed Abolfazl Vagharseyyedin سید ابوالفضل وقار سیدین waghars@bums.ac.ir 10031947532846004074 10031947532846004074 Yes Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند